Inspektorat Ochrony Wybrzeża z podległymi Obwodami i Obchodami Ochrony Wybrzeża

Kadra

Kontakt:

  • tel.(0-59) 848-19-90, 848-19-91, 848-19-93.

Główny Inspektor:

  • Mariusz Burdukiewicz
    tel. wew.: 33
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Inspektor realizujący funkcje publiczno-prawne:

  • Anna Terpiłowska
    tel. wew.: 57
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Inspektor:

  • Dagmara Szerlot
    tel. wew.: 42
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
  • Jarosław Turski
    tel. wew.: 68
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Administrator:

  • Joanna Piotrowska
    tel. wew.: 74
    e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Informacje ogólne

Do zadań Inspektoratu należy w szczególności:

  1. Współudział w realizowanych przez Wydział Techniczno-Inwestycyjny zadaniach związanych z hydrotechniczną ochronną brzegu morskiego, w szczególności wynikających z „Programu ochrony brzegów morskich”, w tym:
    1. rozpoznanie stanu brzegu i priorytetów jego ochrony poprzez prowadzenie jego stałego monitoringu i zlecanie wykonywania opracowań naukowo-badawczych,
    2. inicjowanie oraz wdrażanie prac naukowo-badawczych na rzecz metod i sposobów ochrony brzegu morskiego z uwzględnieniem jego typów,
    3. planowanie budowy i remontów oraz ochrona budowli i umocnień brzegowych związanych z ochroną brzegu morskiego, znajdujących się w pasie technicznym,
    4. opracowywanie wniosków do planów inwestycyjnych w ochronie wybrzeża,
    5. współudział w procesie przygotowywania projektów budowlanych służących wykonywaniu zadań inwestycyjnych i remontowych dotyczących ochrony brzegów morskich, w tym wynikających z „Programu ochrony brzegów morskich”,
    6. współudział w bieżących kontrolach i nadzorze inwestorskim prowadzonych robót dotyczących ochrony brzegów morskich, w tym wynikających z „Programu ochrony brzegów morskich”,
    7. zbieranie, analizowanie oraz archiwizowanie materiałów obserwacyjno-pomiarowych w zakresie procesów brzegowych i dynamiki morza,
  2. prowadzenie spraw związanych z budową i utrzymaniem infrastruktury technicznej służącej utrzymaniu w należytym stanie technicznym ochronnych umocnień
  3. brzegowych oraz ochronie wydm nadmorskich i zalesień ochronnych w pasie technicznym, w tym:
    1. planowanie i prowadzenie remontów zjazdów technologicznych oraz ciągów komunikacyjnych niezbędnych do prawidłowej realizacji zadań statutowych Inspektoratu OW,
    2. zlecanie wykonania dokumentacji projektowej planowanych robót,
    3. zlecanie robót i zawieranie umów z wykonawcami na realizację zadań wynikających z przyjętych planów,
    4. bieżąca kontrola i nadzór realizowanych robót,
    5. organizowanie odbiorów robót, uczestnictwo w przekazywaniu obiektów oraz rozliczanie końcowe nadzorowanych robót,
    6. gromadzenie dokumentacji powykonawczej realizowanych obiektów,
    7. przekazywanie: do Wydziału Zaopatrzenia i Transportu, po zakończeniu remontu obiektu, dokumentów stanowiących podstawę do zwiększenia wartości środków trwałych, a do Inspektoratu Nadzoru Technicznego i Zagospodarowania Przestrzennego – dokumentacji powykonawczej niezbędnej do wprowadzenia do zapisów w książkach obiektów budowlanych,
  4. wydawanie opinii i przygotowywanie decyzji administracyjnych w sprawach określenia wykorzystania pasa technicznego do celów innych niż ochronne wraz z określeniem warunków takieo wykorzystania,
  5. prowadzenie spraw związanych z tworzeniem planów oraz dokumentacji sprawozdawczej dotyczących realizacji zadań wynikających z „Programu ochrony brzegów morskich”,
  6. prowadzenie prac związanych z określaniem i aktualizowaniem granic pasa technicznego i pasa ochronnego,
  7. opiniowanie wniosków w sprawie poszukiwania i wydobywania kopalin, zadrzewiania, zmian w zalesieniu, tworzenia obwodów łowieckich w pasie ochronnym, a także wniosków do zagospodarowania tego pasa,
  8. wypracowywanie dla innych komórek organizacyjnych Urzędu stanowiska w kwestii treści opinii lub uzgodnień dotyczących spraw oddziaływania na środowisko inwestycji zlokalizowanych w pasie nadbrzeżnym,
  9. administrowanie pasem technicznym i prowadzenie gospodarki gruntami tego pasa, w tym: współdziałanie z Wydziałem Administracyjno- Gospodarczym w zakresie opiniowania decyzji o udostępnianiu nieruchomości położonych w pasie technicznym,
  10. uzyskiwanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji prowadzonych przez Urząd – na wniosek właściwych komórek organizacyjnych i na podstawie przekazanych przez nie materiałów,
  11. prowadzenie oraz koordynowanie spraw w dotyczących ochrony środowiska w zakresie kompetencji Dyrektora Urzędu Morskiego w Słupsku, w szczególności:
    1. opiniowanie i uzgadnianie dokumentów dotyczących obszarów morskich w ramach postępowania w sprawie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko, pod kątem ich oddziaływania na środowisko i nadzorowane obszary Natura 2000,
    2. opiniowanie i uzgadnianie realizacji przedsięwzięć dotyczących obszarów morskich w ramach postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz na obszary Natura 2000, pod kątem ich oddziaływania na środowisko i nadzorowane obszary Natura 2000,
    3. opiniowanie wpływu planowanych działań i przedsięwzięć na środowisko przyrodnicze, w tym obszary sieci Natura 2000,
    4. prowadzenie spraw związanych ze sprawowaniem nadzoru nad obszarami Natura 2000 wyznaczonymi na polskich obszarach morskich i sporządzania projektów planów ochrony tych obszarów w trybie przepisów ustawy o ochronie przyrody,
    5. opiniowanie tworzenia nowych form ochrony przyrody na obszarze właściwości terytorialnej Dyrektora Urzędu,
    6. ustalanie zakresu, miejsca, terminu oraz sposobu wykonania kompensacji przyrodniczej na obszarach morskich oraz nadzorowanie wykonania kompensacji przyrodniczej.
  12. opiniowanie:
    1. studiów uwarunkowań i miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego,
    2. projektów decyzji o warunkach zabudowy i projektów decyzji o pozwoleniu na budowę
    3. pozwoleń wodnoprawnych dotyczących terenów pasa ochronnego,
    4. przejmowania, przekazywania, wydzierżawiania i użyczania gruntów obszaru pasa nadbrzeżnego,
    5. wznoszenia budowli w pasie nadbrzeżnym;
  13. współudział w pozyskiwaniu pozabudżetowych środków finansowych (fundusze UE i innych) na realizację zadań wykonywanych przez Inspektorat, we współpracy z innymi komórkami organizacyjnymi Urzędu,
  14. współudział w realizacji projektów, będących w zakresie działania Inspektoratu, finansowanych ze środków pozabudżetowych oraz przekazywanie do innych komórek organizacyjnych wszelkich informacji, niezbędnych do sprawozdawczości i rozliczeń z ich realizacji,
  15. nadzór nad respektowaniem przepisów dotyczących przestrzegania nakazów i zakazów obowiązujących w pasie technicznym oraz nakładanie kar pieniężnych, w formie decyzji administracyjnych za naruszenie przepisów porządkowych w pasie technicznym oraz wymierzanie grzywien w drodze mandatu karnego za wykroczenia w trybie przewidzianym w przepisach ustawy – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia,
  16. bieżąca współpraca z gminami nadmorskimi, właściwymi organami Administracji Lasów Państwowych i instytucji ochrony przyrody,
  17. udział w prowadzeniu akcji przeciwsztormowych i przeciwpowodziowych na brzegu morskim,
  18. prowadzenie spraw związanych z gospodarką leśną w lasach będących w użytkowaniu Urzędu obejmujące:
    1. aktualizację stanu posiadania lasów oddanych w użytkowanie poprzez przejmowanie gruntów leśnych w pasie technicznym (z wyłączeniem lasów znajdujących się w granicach Słowińskiego Parku Narodowego),
    2. nadzór nad prowadzeniem zrównoważonej gospodarki leśnej poprzez inicjowanie wykonania planu urządzania lasu oraz corocznych wniosków gospodarczych dla terenów pasa technicznego,
    3. kontrolę i nadzór nad wykonaniem zadań ujętych we wnioskach gospodarczych,
    4. sprawozdawczość w zakresie podjętych prac określonych we wnioskach gospodarczych,
    5. współudział w prowadzeniu spraw związanych z realizacją przez Urząd zobowiązań z tytułu podatku leśnego.
  19. opiniowanie projektów aktów prawnych oraz wprowadzanych zmian do obowiązujących przepisów, w zakresie działania Inspektoratu,
  20. nadzór nad pracą podległych Inspektoratowi Obwodów i Obchodów Ochrony Wybrzeża,
  21. fakturowanie należności wynikających z zadań Inspektoratu,
  22. propagowanie wiedzy o ochronie brzegu morskiego i wartościach przyrodniczych wybrzeża.

W skład Inspektoratu wchodzą:

  1. Obwód Ochrony Wybrzeża w Łebie, obejmujący odcinek wybrzeża od km 176 do km 215,
  2. Obwód Ochrony Wybrzeża w Ustce, obejmujący odcinek wybrzeża od km 216 do km 256,
  3. Obwód Ochrony Wybrzeża w Darłowie, obejmujący odcinek wybrzeża od km 257 do km 295,
  4. Obwód Ochrony Wybrzeża w Ustroniu Morskim, obejmujący odcinek wybrzeża od km 296 do km 346.

Do zadań Obwodów Ochrony Wybrzeża należy w szczególności:

  1. administracja powierzonego odcinka pasa technicznego,
  2. kierowanie i nadzorowanie pracy podległych Obchodów Ochrony Wybrzeża,
  3. zadania w dziedzinie leśnictwa w zakresie:
  4. realizacji planu urządzenia lasu i wniosków gospodarczych,
  5. zagospodarowaniu oraz ochrony biotechnicznej wydm i klifów,
  6. sporządzaniu wniosków gospodarczych dotyczących gospodarki leśnej,
  7. ochrony przeciwpożarowej terenów leśnych.
  8. wykonywanie awaryjnej zabudowy posztormowej i innych zadań interwencyjnych związanych z likwidacją skutków działania żywiołu morskiego,
  9. prowadzenie postępowań mandatowych w sprawach naruszenia zakazów i nakazów obowiązujących w pasie technicznym,
  10. uczestniczenie w akcjach przeciwsztormowych i przeciwpowodziowych na brzegu morskim,
  11. utrzymanie przydzielonych środków transportu,
  12. prowadzenie wymaganej sprawozdawczości,
  13. współpraca z organami samorządu terytorialnego,
  14. wykonywanie poleceń Głównego Inspektora OW i upoważnionych Inspektorów OW w zakresie realizacji działań statutowych.

Obwody

Podział wybrzeża na Obwody

 

Obwód Ochrony Wybrzeża Ustronie Morskie:

Obwód Ochrony Wybrzeża Ustronie Morskie:
   
    78-111 Ustronie Morskie,
    ul. Nadbrzeżna 8,
    tel./fax 0 94 3515589.


Obwód Ochrony Wybrzeża Ustronie Morskie leży w województwie zachodniopomorskim, w zachodniej części wybrzeża administrowanego przez Urząd Morski w Słupsku. Rozciąga się prawie na 52 km tj. od km 296 do 346. Powierzchnia obwodu wynosi 663,5 ha, z czego 390,61 ha stanowi powierzchnia leśna o charakterze glebochronnym.
Obwód ponadto obejmuje obszar krajobrazu chronionego o nazwie "Koszaliński Pas Nadmorski", a w Ustroniu Morskim osobliwością przyrodniczą jest pomnik przyrody - siedlisko stupięćdziesięcioletnich buków. Rozmieszczenie odcinków o odmiennej budowie geologicznej / klify i wydmy/ świadczy o zróżnicowaniu rzeŸby wybrzeża.
Spośród dominujących tu brzegów wydmowych należy wyróżnić odcinki mierzejowe jezior Jamno i Resko. /rejon Mielna i DŸwirzyna/. Natomiast brzeg klifowy rozciąga się od Kołobrzegu aż do Sarbinowa; miejscami przykryty jest wydmami. Wysokość klifu jest niewielka i waha się od 5 do 10 m.

Działalność służb Obwodu zogniskowana jest przede wszystkim na biotechnicznej ochronie brzegu morskiego. Ma ona na celu utrwalanie, zatrawianie i zalesianie wydm. Odcinki brzegu o stałych tendencjach abrazyjnych i o dużej wartości zaplecza zabezpiecza się budowlami hydrotechnicznymi. Są tu trwałe zabezpieczenia w postaci ścianek szczelnych z oczepem i narzutem z gwiazdobloków /Ustronie Morskie, Kołobrzeg, Mielno/. Szeroką gamę umocnień hydrotechnicznych, łącznie z nowatorskimi rozwiązaniami typu "waveblock" i umocnieniami geotekstylnymi, mamy w Kołobrzegu.

Wybrzeże Bałtyku należy do rejonów atrakcyjnych turystycznie. Miejscowości położone w tym rejonie, to przede wszystkim miejscowości turystyczno - wypoczynkowe. Największym ośrodkiem jest uzdrowisko Kołobrzeg. Osoby odwiedzające nasze wybrzeże, a szczególnie ceniące sobie spokój, wybiorą małe, urokliwe miejscowości takie jak np. Mielno, Chłopy, Gąski, Sianożęty i inne.


Elementem na trwale wkomponowanym w środowisko nadmorskie są latarnie morskie. Na omawianym odcinku są dwie, jedna w Kołobrzegu, druga w Gąskach.

Obwodowi podlega sześć Obchodów:

  • Obchód Ochrony Wybrzeża Mielno
    76-032 Mielno, ul. Warszawska 1
    tel. 0 94 3189766
  • Obchód Ochrony Wybrzeża Chłopy
    76-034 Sarbinowo, ul. Kapitańska 65
    tel. 0 94 3165580
  • Obchód Ochrony Wybrzeża Pleśnia
    76-038 Dobrzyca, Pleśnia 10
    tel. 0 94 3181204
  • Obchód Ochrony Wybrzeża Ustronie Morskie
    78-111 Ustronie Morskie, ul. Nadbrzeżna 8
    tel. 0 94 3515589
  • Obchód Ochrony Wybrzeża Kołobrzeg
    78-100 Kołobrzeg, ul. Morska 8
    tel. 0 94 3522799
  • Obchód Ochrony Wybrzeża DŸwirzyno
    78-131 DŸwirzyno, ul. Wyzwolenia 1
    tel. 0 94 3585050

Obwód Ochrony Wybrzeża Darłowo

Obwód Ochrony Wybrzeża Darłowo

    76-150 Darłowo, ul. Zachodnia 2
    tel.(094) 340-68-46
    tel.(094) 340-68-38


Obwód Ochrony Wybrzeża Darłowo położony jest w województwie zachodniopomorskim, w środkowej części wybrzeża administrowanego przez Urząd Morski w Słupsku. Rozciąga się od wschodu km 257 do km 295 brzegu morskiego na zachodzie. Całkowita powierzchnia Obwodu wynosi 672 ha, z tego powierzchnia leśna o charakterze glebochronnym wynosi 396 ha. Gatunkiem panującym jest sosna.

Pas techniczny w granicach Obwodu opiera się na dwóch mierzejach: jeziora Kopań i jeziora Bukowo z bogatą fauną i florą. RzeŸbę wybrzeża tworzą głównie tereny wydmowe o powierzchni 230 ha z wyjątkiem 500 metrowego stromego brzegu klifowego na wschodzie. Brzegi zachodniej części Obwodu w znacznej mierze są akumulacyjne. Natomiast wschodnia część, poczynając od portu w Darłowie, poddawana jest silnej abrazji w wyniku zakłócenia przez falochrony portowe, ruchu rumowiska równoległego do brzegu. Brzeg na tym odcinku wymaga intensywnej ochrony budowlami hydrotechnicznymi, tj. falochronem brzegowym i opaską brzegową na długim odcinku oraz cyklicznym sztucznym zasilaniem.

Oprócz wspomnianego zagrożenia ze strona morza, istnieje zagrożenie wynikające z masowego napływu ludności na pas nadbrzeżny Obwodu zwłaszcza latem. Zjawisko to niesie za sobą ujemne i nieraz nieodwracalne skutki dla przyrody nadmorskiej. Naczelnym i statutowym obowiązkiem Obwodu są prace wydmotwórcze w postaci budowy płotków oraz prace ustaleniowe w postaci wykładania chrustem wydm. Trwałym zabiegiem wiążącym grunt jest sadzenie traw pionierskich z gatunku piaskownica zwyczajna, wydmuchrzyca i turzyca piaskowa, tworzących charakterystyczny dla wybrzeża akcent krajobrazowy. Po takich zabiegach przystępuje się do zabudowy biologicznej w postaci lasu oraz prac związanych z jego pielęgnacją i ochroną.

Obwodowi podlega pięć Obchodów:

  • Obchód Ochrony Wybrzeża Wicie
    76-107 Jarosławiec, Rusinowo 57
    tel. 0 59 8109460
  • Obchód Ochrony Wybrzeża Darłowo
    Darłowo, ul. Zachodnia 2
    tel. 0 94 3148413
  • Obchód Ochrony Wybrzeża Bobolino
    Bobolino 14
    tel. 0 94 3148015
  • Obchód Ochrony Wybrzeża Dąbkowice
    76-150 Dąbki
    Dąbkowice 4
  • Obchód Ochrony Wybrzeża Łazy
    76-003 Sucha Koszalińska, Łazy ul. Wczasowa 2a
    tel. 0 94 3182996

Obwód Ochrony Wybrzeża Ustka

Obwód Ochrony Wybrzeża Ustka

    76-270 Ustka, ul. Kościuszki 13
    tel./fax 0 59 8144256

Obwód Ochrony Wybrzeża w Ustce administruje 38 kilometrami wybrzeża morskiego rozciągającego się od miejscowości Rowy (w gminie Ustka) - 216 km wybrzeża, do miejscowości Jarosławiec - 256 km wybrzeża (w gminie Postomino).

Nadmorskie krajobrazy to przede wszystkim charakterystyczne dla wybrzeża polskiego wydmy i klify. Typowym jest układ wałów wydmowych równoległy do brzegu morskiego, poczynając od plaży poprzez wydmę przednią /białą, nieustaloną/, potem szarą, częściowo zatrawioną aż do wydmy zakrzewionej i zalesionej. Rozdzielone są one zagłębieniami zwanymi dolinami międzywydmowymi. "Podręcznikowym" tego przykładem jest akumulacyjny odcinek brzegu położony bezpośrednio po zachodniej stronie portu w Ustce.

Podobny, wydmowy charakter ma dalszy odcinek brzegu, aż po Jarosławiec. Tutaj znajduje się największy na Œrodkowym Wybrzeżu brzeg klifowy tworzący wysunięty w morze cypel, na którym usytuowany jest Jarosławiec. Do czasu zabezpieczenia go opaską typu ciężkiego był aktywny, a postępujace, groŸne zniszczenia zagrażały miejscowości. Teraz zniszczenia brzegu postępują nadal po obu stronach zabezpieczonego odcinka.

Aktywne klify występują także na wschód od Ustki, niemalże aż po Rowy /Orzechowo, Poddąbie, Dębina/. Poprzedzielane są one odcinkami wydmowymi, również w znacznej mierze niszczonymi. Intensywnej ochronie poddaje się jedynie zurbanizowany brzeg po wschodniej stronie Ustki, zabezpieczony narzutem granitowym na całej długości promenady oraz sukcesywnie dostarczanym refulatem. Silna abrazja powodowana jest zakłóceniem przez falochrony portowe, równoległego do brzegu ruchu rumowiska.

Obwodowi podlegają cztery Obchody:

 

  • Obchód Ochrony Wybrzeża Rowy
    76-212 Rowy, ul. Portowa 4
    tel. 0 59 8661277
  • Obchód Ochrony Wybrzeża Ustka
    76-270 Ustka, ul. Kościuszki 13
    tel. 0 59 8149546
  • Obchód Ochrony Wybrzeża Modlinek
    76-270 Ustka, ul. Marynarki Polskiej 3
    tel. 0 59 8144430
  • Obchód Ochrony Wybrzeża Jarosławiec
    76-107 Jarosławiec, ul. Słoneczna 24
    tel. 0 59 8109413

Obwód Ochrony Wybrzeża Łeba

Obwód Ochrony Wybrzeża Łeba

    84-360 Łeba, ul. T. Kościuszki
    tel. 0 59 8661277


Obwód Ochrony Wybrzeża w Łebie administruje 42 km wybrzeża morskiego od kilometra 176 do kilometra 215 wybrzeża, położonego w województwie pomorskim. Obszar ten położony jest w części wschodniej Wybrzeża Œrodkowego, zwanego Pobrzeżem Słowińskim. W 88 % teren obejmuje rezerwaty ścisłe: Słowiński Park Narodowy - Œwiatowy rezerwat biosfery (32 km brzegu morskiego) oraz Mierzeję Sarbską (5 km brzegu).

Unikalne wybrzeże wydmowe jest w ciągłej ewolucji. Obserwuje się tu stałą wędrówkę wydm. Częściowo jest ono pokryte borami sosnowymi i roślinnością charakterystyczną dla tego typu wydm nadmorskich. Do morza uchodzą tu dwie rzeki - Łeba i Łupawa. W ujściu Łeby usytuowany jest znany kurort Łeba, a w ujściu Łupawy - nie mniej znane Rowy. Wybrzeże z pięknymi szerokimi plażami, unikalnymi wydmami, nie skażoną atmosferą i czystą wodą, cieszy się olbrzymim powodzeniem wśród turystów i to nie tylko w sezonie letnim.

Działalność służb Obwodu Ochrony Wybrzeża w Łebie koncentruje się głównie na ochronie biologicznej, której celem jest utrwalenie wydm i ich ostateczne zakrzewienie i zalesienie. W miejscach szczególnie narażonych na szkody związane z abrazją (tj. niszczeniem wybrzeża przez fale morskie ) jak i procesy eoliczne wydmy są wykładane chrustem, odbudowywane przez ustawienie płotków, zatrawienia, itp. Na terenach rezerwatów zasadniczo prowadzi się jedynie prace zachowawcze, polegające na usuwaniu szkód spowodowanych przez ludzi, a związanych często z działalnością pseudo turystyczną. Wejście ludzi na wydmy, tak bardzo wrażliwy i kruchy ekosystem, bardzo szybko prowadzi do wtórnego ich uruchomienia.

Obwód zaprasza wszystkich chętnych do wypoczynku na swoich plażach, ale jednocześnie apeluje o współdziałanie w ochronie dziewiczej przyrody i przestrzeganiu zasad korzystania z niej, a wszystkich wytrawnych turystów - na piesze wędrówki po najpiękniejszym zakątku polskiego wybrzeża, wolnego od przemysłu, infrastruktury i dróg na zapleczu.

Obwodowi podlegają trzy Obchody

 

  • Obchód Ochrony Wybrzeża Łeba
    84-360 Łeba, ul. T. Kościuszki 1
    tel. 0 59 8661277
  • Obchód Ochrony Wybrzeża Rąbka
    84-360 Łeba
    tel. 0 59 8661502
  • Obchód Ochrony Wybrzeża Czołpino
    76-212 Rowy, ul. Portowa 4
    tel. 0 59 8117315

Rodzaje działalności

Ochrona biotechniczna i gospodarka leśna

Ochrona biotechniczna i gospodarka leśna

Naturalną zaporą dla fal sztormowych są szerokie plaże i wały wydmowe. Nie wszędzie jednak są one wystarczająco duże i skuteczne. Zachodzi wtedy konieczność ingerencji ludzkiej poprzez przechwytywanie piasku wędrującego nieprzerwanie wzdłuż brzegu. Celem człowieka jest zatrzymanie i osadzenie go tam, gdzie go szczególnie brakuje. Efektem tej ingerencji jest poszerzenie plaży i podwyższenie wydm. Stosuje się w tym celu materiał pochodzenia organicznego /głównie chrust, rzadziej np. trzcinę/ do ustalania i kształtowania wydm nadmorskich. W następnej kolejności zakrzewia się je i zalesia.

Plaża utworzona przez fale morskie, oprócz korzyści jakie daje ludziom zażywającym kąpieli słonecznych, spełnia bardzo istotną rolę w ochronie brzegu. Wraz przylegającą, płytszą częścią dna morskiego, przejmuje na siebie uderzenia fal, osłabiając ich siłę uderzeniową, chroniąc tym samym znajdujące się za nią tereny. Wysuszony piasek jest unoszony przez wiatr, tworząc wały wydmowe, które nie utrwalone w porę i nie zabezpieczone, stwarzają niebezpieczeństwo ich uruchomienia.

Ochrona biotechniczna polega na wykorzystaniu materiału pochodzenia organicznego do ustalania wydm, ich kształtowania, zakrzewiania i zalesiania. Szeroka plaża jest oddzielona optycznie od wydmy płotkiem z chrustu. W dalszej konsekwencji przez wydmę białą, szarą, przez zakrzewienia do lasu tworzymy razem biologiczny pas oddzielający morze od lądu.Plaże i lasy, znajdujące się w pasie technicznym, zajmują 2 611,47 ha, z tego tylko same lasy 1179 ha. Wszystkie lasy posiadają status lasów ochronnych, ze względu na pełnioną funkcję.

Ochroną objęte są również siedliska przyrodnicze, takie jak:

  • nadmorskie wydmy szare (Koelerion albascentis);
  • nadmorskie wydmy białe (Elymo-Amnophileteum).


Ustalanie i umacnianie wydm


Trawy z rodzaju Turzyce Carex L., w tym przypadku Turzyca Piaskowa (Carex arenaria) z charakterystycznymi czołgającymi się podziemnymi kłączami - pojawiają się najczęściej od południowej strony wydmy białej i stanowią czasami pierwszą żywą przeszkodę dla poruszanego wiatrem piasku.


Sztucznie wprowadzana Piaskownica zwyczajna (Ammophila arenaria) dla swojego rozwoju potrzebuje regularnego zasypywania. W czasie suszy i upałów jej długie i wąskie liście zwijają się rurkowato.


Umacnianie wydmy chrustem długim i krótkim jest niezbędnym zabiegiem dla zatrzymania wędrującego piasku. Po napotkaniu przeszkody, piasek odkłada się . Tak wyłożona chrustem plaża w ciągu krótkiego czasu zostaje zasypana piaskiem, pojawiają się pierwsze gatunki traw i krzewów wprowadzanych sztucznie przez pracowników urzędów morskich.

Zalesianie i zakrzewianie

Ukształtowana i umocniona wydma szara (Koelerion albascentis) w swojej konsekwencji zostaje zalesiona gatunkami drzewiastymi, lasotwórczymi. Wprowadzane gatunki charakteryzują się odpornością na panujące nadmorskie warunki siedliskowe. Materiał zalesieniowy hodujemy we własnej szkółce Urzędu Morskiego, w Wiciu, z nasion pozyskanych z drzewostanów pasa nadmorskiego.

 

 

Korzystamy z własnej bazy nasiennej , ponieważ młode pokolenie gatunków drzewiastych już genetycznie jest przystosowane do panujących warunków środowiska nadmorskiego. W ten sposób prowadzone drzewostany dają gwarancję trwałości lasu nadmorskiego i jego stanu zdrowotnego. Zdrowy drzewostan jest następnie gwarancją stabilności wydmy, a przez to i jej zaplecza. Gatunki lasotwórcze zależą od siedliska ( warunków - rodzaju gleby) co opiszemy charakteryzując podstawowe gatunki drzew spotykane na pasie nadmorskim.

Sosna górska /kosodrzewina, kosówka/ Pinus mugo Turra (P. montana Mill), są to małej i średniej wielkości dwuigłowe drzewa lub krzewy, niskopienne, często karłowate. System korzeniowy jest płaski, rozpostarty, bez korzenia palowego charakterystycznego dla sosny na glebach suchych, lekkich przewiewnych; kora ciemna, przy gałęziach nie łuszczy się. Gałęzie łukowato wygięte do góry. Kwitnie w czerwcu, nasiona dojrzewają na koniec drugiego roku, wysypują się wiosną trzeciego roku. Sosna górska, w szczególności odmiana niska rośnie bardzo powoli, jako drzewo (var. uncinata) może osiągnąć wysokość do 25 metrów i wiek 200 - 300 lat.

    Wyróżnia się trzy gatunki:
  1. Sosna górska odm. hakowata (var. rostrata(Ant.) Hoopes (obecnie = uncinata ssp.uncinataMill.ex.Mirb.)
  2. Sosna górska odm. niska, karłowata (var. pumilio (Haenke) Zenari (obecnie = ssp.pumilio(Haenke)Franco)
  3. Kosodrzewina var. mugus (Scop.) Zenari (obecnie = ssp.mugo Turra).

Na zdjęciach poniżej dojrzałe drzewostany kosodrzewinowe.

 

Sosna pospolita, sosna zwyczajna Pinus sylvestris L. dwuigłowa. Duże drzewo z prostą, pełną strzałą i wysoko osadzoną, w młodości stożkowatą, póŸniej wypukłą, w końcu (w starszym wieku) parasolowatą koroną. System korzeniowy na glebach lekkich, suchych, głęboki, palowy, na terenach podmokłych, tendencje do wytwarzania systemu wiązkowego z licznymi - częściowo poziomymi, częściowo ukośnymi - korzeniami bocznymi. Lata nasienne w zależności od położenia nad poziomem morza co 2 - 6 lat. Kwitnie w maju.
Nasiona dojrzewają w paŸdzierniku następnego roku, a wysypują w marcu 3 roku. Na wysokość przyrasta intensywnie do 80 roku życia. Może osiągnąć wysokość max. 20 - 25 m. Maximum wieku 600 lat. Na ogół sosna jest gatunkiem nadzwyczaj łatwo przystosowującym się do różnych warunków, niewrażliwym na przymrozki i upały. należy do drzew o skromnych wymaganiach siedliskowych, natomiast jest wybitnie światłożądna.

 

Ochrona hydrotechniczna

Ochrona hydrotechniczna

W przypadkach szczególnych, gdy zawodzą powyższe sposoby ochrony brzegu, takie jak ochrona biotechniczna, czy refulacja i natura okazuje się mocniejsza, na szczególnie zagrożonych odcinkach, gdzie corocznie ubywa nawet ponad 1 m lądu, a zaplecze brzegu jest szczególnie cenne - należy podejmować działania radykalne. Taki nieodwracalny rozwój procesów zmusza do sięgnięcia po metodę ostateczną, czyli do zastosowania budowli hydrotechnicznej. Jest to zabezpieczenie trwałe i gwarantujące bezpieczeństwo lecz wymaga ogromnych nakładów finansowych i zakłóca jednocześnie harmonię naturalnego środowiska. Z tego powodu decyzję taką podejmuje się w ostateczności, kiedy inne sposoby zabezpieczenia brzegu okazują się niewystarczające.

W wielu przypadkach ochrona biotechniczna okazuje się niewystarczająca i stale ubywa plaży, a zbocza wydmowe lub klifowe ulegają ciągłym zniszczeniom. Wtedy w miarę możliwości niedobory osadów uzupełnia się materiałem poprzez sztuczne zasilanie /refulację/. Jest to metoda przyjazna środowisku i polega na dostarczaniu piasku na odcinki brzegu, w których go szczególnie brakuje. Stosuje się do tego celu przeważnie materiał pochodzący z pogłębiania torów wodnych w portach. Do przesyłania tego materiału stosuje się głównie rurociągi refulacyjne, za pomocą których dostarcza się go na wschodnie strony portów, szczególnie niszczone. Z tego piaszczystego osadu formuje się następnie plażę o wymaganej szerokości i wysokości.

W przypadkach szczególnych, gdy zawodzą inne metody ochrony brzegu, takie jak ochrona biotechniczna, a refulacja jest niewystarczająca, stosuje się metody ostateczne - hydrotechniczne. Hydrotechniczna ochrona brzegu jest skoncentrowana na odcinkach abrazyjnych o dużej wartości zaplecza. Z powyższych względów największe nakłady na budowle hydrotechniczne są przeznaczone dla rejonu Darłowa, Kołobrzegu, Mielna, Jarosławca i Ustki.

Najczęściej stosowanymi budowlami hydrotechnicznymi są stalowe ścianki szczelne, opaski brzegowe z narzutów kamiennych i gwiazdobloków, falochrony brzegowe i ostrogi. Eksperymentalnie, w ramach poszukiwania nowych rozwiązań umocnień brzegu, zastosowano również umocnienia geotekstylne (Kołobrzeg i Unieście ) oraz z elementów typu "Waveblock" (Kołobrzeg). Skuteczność działania tych budowli w ochronie brzegu jest na etapie obserwacji i analiz.

W strategii ochrony brzegów morskich przyjęto pięć poziomów bezpieczeństwa brzegu. Określony poziom bezpieczeństwa nadany pewnemu odcinkowi brzegu musi być spełniony przez odpowiedni system ochronny. Realizacja tego celu jest utrudniona z powodu braku dostatecznych środków finansowych. Nakłady finansowe w ostatnich trzech latach na ochronę brzegów wyniosły: 1999 r. - 595 tys. zł, 2000 r. - 2 800 tys. zł, 2001 r. - 5 042 tys. zł.

Inspekcja, administracja i inne

Inspekcja, administracja i inne

Pracownicy funkcyjni posiadają uprawnienia do nakładania mandatów i decyzji za wykroczenia przeciwko ochronie wybrzeża i środowiska zgodnie z zarządzeniem porządkowym Dyrektora Urzędu Morskiego w Słupsku Nr 1/2004 z dnia 21.01.2004 r. oraz Kodeksem postępowania w sprawach o wykroczenia ogłoszonym w Dz. U. Nr 106 poz. 1148 z dnia 24 sierpnia 2001 r.

Upoważnieni pracownicy Urzędu Morskiego w Słupsku mogą:

  • pouczyć i wydać doraŸne polecenia, celem usunięcia nieprawidłowego zachowania.
  • wobec osób rażąco i nagminnie łamiących dane wykroczenie lub do których wydane polecenia nie odnoszą pozytywnego skutku, wymierzyć kary pieniężne w formie:
    • decyzji administracyjnej do kwoty: Główny Inspektor Ochrony Wybrzeża i kierownicy i inspektorzy Obwodów - 2000,00 zł, nadzorcy Obchodów - 1000,00zł;
    • mandatu karnego gotówkowego do kwoty 1000,00 zł na osoby nie mających stałego miejsca zameldowania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
    • mandatu karnego kredytowanego do kwoty 1000,00 zł na osoby stale przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Osoby, które nie odpowiadają w postępowaniu mandatowym:

  • Osoby, którym przysługuje immunitet dyplomatyczny:
    • szefowie przedstawicielstw dyplomatycznych;
    • osoby należące do personelu dyplomatycznego tych przedstawicielstw;
    • osoby należące do personelu administracyjnego lub technicznego przedstawicielstw;
    • członkowie rodzin osób w/w;
    • funkcjonariusze org. Międzynarodowych objęci immunitetem dyplomatycznym;
    • kierownicy urzędów konsularnych.
  • Posłowie i senatorowie - do czasu uzyskania zgody (odpowiednio Sejmu lub Senatu) na pociągnięcie do odpowiedzialności,
  • Osoby, które za popełnienie wykroczenia odpowiadają dyscyplinarnie:
    • sędziowie;
    • prokuratorzy;
    • żołnierze służby cywilnej;
    • funkcjonariusze UOP;
    • funkcjonariusze Służby Więziennej;
    • funkcjonariusze Straży Granicznej.

Inspekcje w terenie mają na celu wyeliminowanie niewłaściwych zachowań, tj. naruszenia stanu posiadania oraz niszczenia umocnień biologicznych i hydrotechnicznych pasa technicznego. Często patrole wykonywane są przy współudziale Policji i Straży Granicznej. Skutkują one większą świadomością społeczeństwa o potrzebie ochrony naszego wspólnego dobra jakim jest środowisko nadmorskie. Ponieważ jesteśmy pierwszymi na styku morza i lądu, na nas spoczywa obowiązek informowanie o dostrzeżonych zagrożeniach, skażeniach, o mieniu wyrzuconym przez morze oraz innych zdarzeniach zachodzących w tej strefie.

Działalność popularyzatorska

Działalność popularyzatorska

Do zadań Inspektoratu Ochrony Wybrzeża należy między innymi propagowanie wiedzy o ochronie brzegu i wartościach przyrodniczych wybrzeża. Zagadnienia i problemy środowiska nadmorskiego, jego ochrony i kształtowania staramy się przybliżyć jak najszerszej rzeszy społeczeństwa naszego regionu i odwiedzającym nasze wybrzeże.

Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom mieszkańców i turystów, wydaliśmy informator pn. "OCHRONA BRZEGÓW ŒRODKOWEGO WYBRZEŻA", umieszczamy również na obszarze pasa technicznego tablice informacyjne i obwieszczenia Dyrektora Urzędu Morskiego w Słupsku. Współpracujemy w tym zakresie z zaprzyjaŸnionymi instytucjami, organizacjami i stowarzyszeniami.

Są to - lub były - m. in. Stowarzyszenie Liga Ochrony Przyrody - Zarząd Okręgu w Słupsku, Stowarzyszenie "Civitas Christiana", Słupskie Towarzystwo Społeczno - Kulturalne i Komitet Kształtowania i Ochrony Œrodowiska Naczelnej Organizacji Technicznej w Słupsku, Polskie Towarzystwo Turystyczno Krajoznawcze w Słupsku, Słupski Oddział Stowarzyszenia "PAX", Koło Miłośników Regionu i Przyjaciół Parku Krajobrazowego "Dolina Słupi". Œwiadczą też o tym publikacje Instytutu Morskiego. Ponadto interesującą współpracę nawiązała z nami młodzież ze Szkoły Podstawowej nr 9 w Słupsku.

 

Nauka a morze

Historia rozwoju Bałtyku

Najmłodszy okres geologiczny, który trwa do czasów współczesnych to czwartorzęd, dzielący się na plejstocen i holocen. Z początkiem czwartorzędu Bałtyk jeszcze nie istniał, powstał dopiero póŸniej w wyniku ruchów epejrogenicznych i eustatycznych. W plejstocenie kilkakrotnie zmieniały się warunki klimatyczne, a gwałtowne oziębianie klimatu było przyczyną tworzenia się i rozwoju lądolodów, które wywarły wielki wpływ na rzeżbę terenu.

Dzisiejszy Bałtyk jest morzem młodym. Uformował się w holocenie w ciągu ostatnich 10 tysięcy lat. Historia Bałtyku jest bardzo ciekawa. Raz był bałtyckim jeziorem lodowcowym, oddzielonym od Morza Północnego pomostem lądowym na linii Skania - Zelandia, to znów morzem, gdy pomost został przerwany i wówczas utworzyło się brakiczne morze yoldiowe. PóŸniej przekształciło się ono w słone jezioro ancylusowe wskutek zamknięcia cieśnin bałtyckich. Ostatecznie uformowały się cieśniny duńskie i powstało wówczas morze litorynowe o bardzo zbliżonych zarysach do kształtu dzisiejszego Bałtyku. Jego zasolenie było nawet wyższe niż obecnie.

Nazwa Morza Bałtyckiego w różnych okresach wywodziła się od charakterystycznego w danym okresie mięczaka. Współczesny Bałtyk datuje się 4200 lat BP, natomiast póŸniejsze zmiany linii brzegowej były już nieznaczne.

Główne stadia rozwoju zbiornika bałtyckiego w póŸnym glacjale i postglacjale (ródło: Otałęga Z.(red.), Encyklopedia Geograficzna Œwiata POLSKA, OPRES Kraków 1997)

 

A-bałtyckie jezioro lodowe(faza końcowa), B-morze Yoldia(preborealne), C-jezioro Ancylus(maksymalny zasięg), D-morze Litorina

- morze, - zbiornik słodkowodny, - ląd, - lądolód, - izolinie obrazujące prędkość podnoszenia się lądu po ustąpieniu lądolodu.

Rozwój rzeŸby na wybrzeżu Bałtyku uwarunkowany był procesami glacjalnymi, fluwialnymi, eolicznymi i morskimi. W wyniku tych procesów powstały wydmy, klify i mierzeje.

WYDMY NADMORSKIE stanowią nieodłączny element rzeŸby wybrzeża plażowo - mierzejowego. Występują w różnej odległości od linii brzegowej, wyznaczając kolejne etapy narastania lądu. Najstarsze wydmy są już utrwalone, najmłodsze zaś obecnie się tworzą. Obszar o największej powierzchni wydm ruchomych to Mierzeja Łebska i Sarbska. Na Mierzei Łebskiej ponad połowa wydm jest ruchomych, przemieszczających się z prędkością średnio 9 m / rok, maksymalnie 20 m / rok. Najwyższa z nich - Łącka Góra ma 56 m npm. Obecnie odsłaniane są spod piasku fragmenty zabudowań dawnej Łeby, zasypanej w XVI w., jest to efekt przemieszczania wydm. W tej części wybrzeża istnieje niewątpliwy związek między intensywnością procesów eolicznych a ruchami podnoszącymi ląd.

 

KLIF - to strome zbocze brzegu morskiego, utworzone w wyniku abrazji jego podnóża Klif może być aktywny /żywy, czynny/, albo martwy. Klif aktywny położony jest w strefie oddziaływania fal i jest przez nie niszczony. Tworzy ostro zarysowaną, stromą ścianę. Klif martwy jest położony poza strefą oddziaływania fal i nie podlega dalszej abrazji. Zwykle pokrywa go gruby płaszcz osadów stokowych z porastającą je roślinnością. Strome wybrzeża klifowe powstały jedynie w miejscach, gdzie kępy morenowe wysuwają się w morze. W warunkach Wybrzeża Œrodkowego klify zbudowane są z utworów odpornych na abrazję, starszych niż holoceńskie /głównie polodowcowych/, często też przykrytych piaskami wydmowymi o różnej miąższości. Nie nazywa się więc klifami stromych, podciętych zboczy wydmowych.. Zbudowane są one z glin zwałowych, piasków, iłów plejstoceńskich i porwaków iłów mioceńskich. Aktywne klify cofają się przede wszystkim podczas sztormów. Na Wybrzeżu Œrodkowym aktywne klify to brzegi Ustronia Morskiego i Jarosławca /poza odcinkami zabezpieczonymi/, Bagicza, Orzechowa, Poddąbia, Dębiny.

 

MIERZEJA to typ wybrzeży płaskich i wyrównanych, wynurzanych od okresu litorynowego, nadbudowywanych materiałem niesionym prądami przybrzeżnymi. Można obserwować różne stadia ich rozwoju, np. mierzeją narastającą jest półwysep Hel, wydłużający się ku Zatoce Gdańskiej. Półwysep helski był wielokrotnie przerywany przez fale sztormowe. Jego szerokość miejscami dochodzi tylko do 150 m. Mierzeja Wiślana prawie odcięła już Zalew Wiślany od otwartego morza. Mierzeje najstarszego wieku zamknęły całkowicie dawne zatoki morza litorynowego, przekształcając je w jeziora przybrzeżne: Resko, Jamno, Bukowo, Kopań, Wicko, Gardno, Łebsko, Sarbsko. Niektóre z nich mają złożoną genezę. Jeziora te są płytkie, zarastające, o czym świadczą otaczające je zatorfione równiny, są także zasypywane piaskami wydmowymi od strony wybrzeża.

 

W świadomości wielu Polaków, Bałtyk to tylko całkowicie pozbawiony życia zbiornik wody, a wybrzeże to przede wszystkim plaża, morze i urlop w atrakcyjnej miejscowości nadmorskiej. Brzeg morski, a szerzej - wybrzeże morskie, to miejsce szczególne z wielu względów. Na obszarze tym ściera się żywioł morski z lądem, jest to również miejsce konfliktu wielu interesów. Dążenie człowieka do osiedlania się i przebywania w pobliżu brzegu morskiego, wymusza konieczność jego ochrony, tudzież utrzymania jego przyrodniczych walorów w celu zabezpieczenia zaplecza przed żywiołem.

Zagrożenia i ochrona brzegu morskiego Ochrona brzegów morskich jest jednym ze statutowych zadań Urzędu Morskiego w Słupsku, a obowiązki te wykonywane są przez Inspektorat Ochrony Wybrzeża. Nadrzędnym jego zadaniem jest budowa, utrzymanie oraz ochrona umocnień brzegowych, wydm nadmorskich i zalesień ochronnych w pasie technicznym. Pole działania na tym wąskim pasie wybrzeża wytycza ustawa z dnia 21 marca 1991r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej /tekst jednolity z 2003 r. Dz.U. nr 153 poz. 1502 ze zm./ natomiast granice i szerokość pasa technicznego i pasa ochronnego określiła Rada Ministrów rozporządzeniem z dnia 29 kwietnia 2003 r. w sprawie określenia minimalnej i maksymalnej szerokości pasa technicznego i ochronnego oraz sposobu wyznaczania ich granic /Dz.U. Nr 89 poz. 820/. Wybrzeże morskie stanowi naturalną bazę turystyczno-wczasową. Z dostępnością plaż wiążą się nierozerwalnie wpływy antropogeniczne na obszary chronione. O becnie w Polsce (T. Basiński, 1993) na jednego mieszkańca przypada około 1,4 cm linii brzegowej, w Holandii 5 cm, w Stanach Zjednoczonych 66 cm, a w Australii 180 cm. Stąd też należy szczególnie dbać o zachowania naturalnych walorów tego regionu.

 

Brzeg morski jest nieporównywalnie bardziej zagrożony niż np. parki narodowe czy rezerwaty - i to zarówno ze strony natury, co jest oczywiste - jak i człowieka, ponieważ udostępniony jest do szerokiej turystyki. Z każdym rokiem wzrasta jego rekreacyjna rola. Przemawiają za tym walory krajobrazowe brzegu, wartość zaplecza i łatwość dostępu w porównaniu z innymi terenami ściśle chronionymi.

Należy przy tym mieć na uwadze fakt, iż inaczej jawi się brzeg oczom wczasowicza przybywającego tu latem z głębi kraju, ukazując mu łagodną powierzchnię spokojnego morza i szerokie piaszczyste letnie plaże, a inaczej wygląda on w sztormowym okresie jesienno-zimowym. Wtedy dochodzi właśnie do dużych zniszczeń brzegu i zagrożeń zaplecza, narzucając konieczność ich ochrony.

Naturalną zaporą dla fal sztormowych są szerokie plaże i wały wydmowe. Nie wszędzie jednak są one wystarczająco duże i skuteczne. Zachodzi wtedy konieczność ingerencji ludzkiej poprzez przechwytywanie piasku wędrującego nieprzerwanie wzdłuż brzegu. Zjawisko to spowodowane jest zarówno siłami wody jak i wiatru. Celem człowieka jest zatrzymanie i osadzenie go tam, gdzie go szczególnie brakuje. Efektem tej ingerencji jest poszerzenie plaży i podwyższenie wydm. W niektórych miejscowościach na plażach Wybrzeża Œrodkowego wybudowane zostały specjalne rurociągi refulacyjne. Sprzyjające wiatry zwiewają z plaży piasek w kierunku lądu, gdzie metodami biotechnicznymi zostaje utrwalony i zatrzymany.

 



Ponieważ jednak natura okazuje się mocniejsza, na szczególnie zagrożonych odcinkach, gdzie corocznie ubywa nawet ponad 1 m lądu, a zaplecze brzegu jest szczególnie cenne - należy podejmować działania radykalne. Taki nieodwracalny rozwój procesów zmusza do sięgnięcia po metodę ostateczną, czyli do zastosowania budowli hydrotechnicznej. Jest to zabezpieczenie trwałe i gwarantujące bezpieczeństwo lecz wymaga ogromnych nakładów finansowych i zakłóca jednocześnie harmonię naturalnego środowiska. Z tego powodu decyzję taką podejmuje się w ostateczności, kiedy inne sposoby zabezpieczenia brzegu okazują się niewystarczające.

W poszukiwaniu skutecznych i właściwych metod ochrony brzegu, zgodnie z ekologicznym podejściem do naturalnych procesów brzegowych, wykorzystuje się dorobek nauki; prowadzi się badania w kraju i utrzymuje kontakty międzynarodowe. Ostatnim dokumentem kreującym długoterminową ochronę brzegów, jaki posiada administracja morska jest "Strategia ochrony brzegów morskich". Jest to wielotomowe opracowanie naukowe wykonane na zlecenie urzędów morskich przez Instytut Morski. Przesłanką do sformułowania Strategii była realizacja ochrony brzegów morskich obejmująca duże odcinki brzegu. Poprawna ochrona brzegów morskich wymaga systematycznych i kompleksowych działań legislacyjnych, organizacyjnych, planistycznych i badawczych oraz ponoszenia znacznych nakładów finansowych. Prognozowany średni wzrost poziomu morza o 60 centymetrów na 100 lat, stwarza nowe zagrożenia dla brzegów i ich niskiego zaplecza położonego poniżej rzędnej + 2,5 m npm. Administracja morska posiada niezbędne doświadczenia, znajomość specyficznego środowiska morskiego i strefy brzegowej i jest odpowiedzialna za ochronę brzegów morskich.

Badania naukowe i prace rozwojowe finansuje często Komitet Badań Naukowych ze środków przewidzianych na ten cel w budżecie państwa, zgodnie z ustawą budżetową i ustalonymi strumieniami finansowani. KBN finansował również część omawianego powyżej opracowania pt. "Strategia ochrony brzegów morskich".

Dla pełnego dostępu do informacji o europejskiej strefie brzegowej powstaje Europejska Wirtualna Baza Danych Stref Brzegowych i Morskich. Jest to zintegrowany system wyszukiwania i dostępu do rozproszonych baz danych stref brzegowych i morskich. Aktualne informacje o projekcie można znaleŸć pod adresem www.coastbase.org

Nowatorskie umocnienia brzegu Jednym z wielu efektów współpracy Inspektoratu Ochrony Wybrzeża ze światem nauki są nowatorskie rozwiązania w dziedzinie ochrony brzegów, które zaowocowały nietypowymi budowlami ochronnymi. Są to:

  • Betonowe elementy typu "Waveblock". Jest to jedyne w Polsce rozwiązanie zaadaptowane z jezior kanadyjskich dla warunków południowego Bałtyku przez Williama Harasa i usytuowane w Kołobrzegu w dwóch przypadkach: jeden odcinek zlokalizowany jest w wodzie na niewielkiej głębokości, drugi natomiast znajduje się na plaży u podnóża niewysokiego zbocza.
  • Różne rozwiązania umocnień geotekstylnych opracowanych przez Lucynę Niespodzińska z Instytutu Morskiego. Pierwotne ich wersje znajdowały się w Mielnie i Kołobrzegu, obecnie są w Kołobrzegu i Unieściu. Są one przykryte piaskiem i stanowią "drugą linię obrony". Przed zastosowaniem w terenie rozwiązania te sprawdzane były laboratoryjnie w kanale falowym.
  • Prowadzone też były badania i eksperymenty w terenie z zastosowaniem geobiotekstyliów, tj. tkanin z wplecionymi w fazie produkcji, nasionami roślin nadmorskich.
  • Istnieją również odcinki brzegu poza Wybrzeżem Œrodkowym, chronione gabionami. Są to różnej wielkości i kształtu "kosze" ze specjalne siatki, wypełnione odpowiednio dobieranymi otoczakami. Pewne modyfikacje takich rozwiązań w postaci okładziny plaży, projektowane są również w Ustroniu Morskim i Kołobrzegu.
  • Niewielki fragment takiego umocnienia znajduje się również ma Wybrzeżu Œrodkowym w Łebie, gdzie zabezpiecza kanał portowy.

 

 

Przepisy prawne

Zbiór przepisów prawnych określających podstawy prawne zarządzania obszarami nadbrzeżnymi oraz kompetencje administracji morskiej:

  • Ustawa z dnia 21 marca 1991 r. "O obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej" (t.j. z 2003 r. nr 153 poz. 1502 ze zmianami).
  • Ustawa z dnia 28 września 1991 r. "O lasach" (t.j. z 2005 r. nr 45 poz. 435 ze zmianami).
  • Ustawa z dnia 07 lipca 1994 r. "Prawo budowlane" (t.j. z 2006 r. nr 156 poz. 1118 ze zmianami).
  • Ustawa z dnia 03 lutego 1995 r. "O ochronie gruntów rolnych i leśnych" (t.j. z 2004 r. nr 121 poz. 1266 ze zmianami).
  • Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. "O planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym" (Dz. U. Nr 80 poz. 717 ze zmianami).
  • Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. "Prawo ochrony środowiska" (t.j. z 2006 r. Dz. U. Nr 129 poz. 902 ze zmianami).
  • Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. "O ochronie przyrody" (Dz. U. Nr 92 poz. 880 ze zmianami).
  • Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. "O gospodarce nieruchomościami" (t.j. z 2004 r. Dz.U. nr 261 poz. 2603 ze zmianami).

Zarządzenie porządkowe Dyrektora Urzędu Morskiego w Słupsku.

ZARZĄDZENIE PORZĄDKOWE Nr 1/2004DYREKTORA URZĘDU MORSKIEGO w SŁUPSKU z dnia 21 stycznia 2004 roku w sprawie określenia wymogów zabezpieczenia brzegu morskiego, wydm nadmorskich i zalesień ochronnych w nadbrzeżnym pasie technicznym (Dziennik Województwa Pomorskiego nr 13 poz. 265; Dziennik Województwa Zachodniopomorskiego nr 10 poz. 192) Na podstawie art. 48 ust. 1,2 i 4 w związku z art. 42 ust. 2 pkt 11 ustawy z dnia 21 marca 1991 roku o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1502 i Dz.U. 170 poz. 1652), zarządza się, co następuje:

I Postanowienia ogólne

§ 1


Przepisy niniejszego zarządzenia obowiązują na obszarze chronionego nadbrzeżnego pasa technicznego oraz w pasie morskich wód przybrzeżnych o szerokości 200 m od linii wody, znajdujących się w terytorialnym zakresie działania Dyrektora Urzędu Morskiego w Słupsku.

§ 2


1. Nadbrzeżny pas techniczny stanowi strefę wzajemnego bezpośredniego oddziaływania morza i lądu, będąc obszarem przeznaczonym do utrzymywania brzegu morskiego w stanie zgodnym z wymogami bezpieczeństwa i ochrony środowiska.
2. Szerokość pasa technicznego określają odrębne przepisy.

§ 3


Osoby przebywające w pasie technicznym obowiązane są:
1. Przestrzegać przepisów niniejszego zarządzenia oraz stosować się do wskazań zawartych w ogłoszeniach i na tablicach ostrzegawczych, umieszczanych na terenie plaży, wydm i lasów nadbrzeżnych pasa technicznego.
2. Stosować się do doraŸnych poleceń pracowników służby ochrony wybrzeża.

§ 4


Upoważnieni pracownicy Urzędu Morskiego w Słupsku, legitymujący się pisemnym upoważnieniem Dyrektora Urzędu Morskiego w Słupsku, są uprawnieni do:
1. Podejmowania działań w celu ustalenia tożsamości osób, które wykroczyły przeciwko przepisom porządkowym niniejszego zarządzenia oraz wymierzania tym osobom kar pieniężnych.
2. Wydawania osobom przebywającym w nadbrzeżnym pasie technicznym doraŸnych poleceń mających na celu usunięcie skutków naruszenia przepisów porządkowych przez te osoby.

 

II Ochrona plaży (przedwydmy), wydm i klifów
§ 5


Zabrania się na plaży (przedwydmie), wydmach i klifach:
1. Zrywania, ścinania, koszenia i deptania trawy i wszelkiej roślinności.
2. Kopania rowów i dołów na wydmach oraz na plaży (przedwydmie) w pasie o dwumetrowej szerokości licząc od podstawy wydmy.
3. Niszczenia umocnień brzegowych przez wybieranie z nich faszyny, chrustu i innych materiałów oraz niszczenia ogrodzeń na przejściach, wydmach i klifach.
4. Ustawiania na plaży (przedwydmie) i wydmach płotków z chrustu, faszyny i innych materiałów jako zasłon.
5. Wchodzenia na hydrotechniczne umocnienia brzegowe.
6. Przejazdu i przechodzenia na plaże i do kąpielisk poza oznaczonymi przejściami i drogami - z wyjątkiem przedstawicieli uprawnionych do tego służb.
7. Parkowania wszelkich pojazdów na wydmach i w przejściach na plaże.
8. Biwakowania i plażowania na wydmach i klifach.
9. Rozpalania na plaży (przedwydmie) ognisk w odległości mniejszej niż 100 m od granicy lasu oraz terenów zatrawionych i zakrzewionych.
10. Wpuszczania na teren wydm i klifów zwierząt domowych.
11. Zwożenia gruzu, śmieci i innych materiałów oraz zanieczyszczania terenu.
12. Zabierania i przywłaszczania mienia wyrzuconego przez morze na brzeg.

§ 6


Zabrania się bez uzyskania zezwolenia Dyrektora Urzędu Morskiego w Słupsku:
1. Pozyskiwania z terenu pasa technicznego piasku, kamienia, gliny, żwiru, bursztynu i innych kopalin.
2. Eksploatacji terenów trzcinowych i zbierania wodorostów wyrzuconych przez morze na brzeg.
3. Lokalizowania obiektów małej architektury, tymczasowych obiektów budowlanych oraz innych urządzeń i instalacji.
4. Umieszczania reklam praz prowadzenia handlu na plaży i w przejściach na plażę.
5. Jeżdżenia konno, zaprzęgami konnymi i pojazdami mechanicznymi po terenach plaży i przejść na plażę. 6. Sprzedaży napojów alkoholowych, w tym piwa.

§ 7


Zabrania się osobom nieuprawnionym przebywania na terenach zamkniętych (ogrodzonych) oznaczonych tablicami ostrzegawczymi oraz na terenach, na których prowadzone są prace zabezpieczające związane z utrzymaniem brzegu morskiego.

§ 8


Pozyskanie bursztynu dozwolone jest wyłącznie na obszarze plaży, po uprzednim uzyskaniu zezwolenia Dyrektora Urzędu Morskiego w Słupsku.

 

III Ochrona lasów nadbrzeżnych
§ 9


Zabrania się w lasach nadbrzeżnych:
1. Niszczenia drzew, krzewów i innej roślinności leśnej.
2. Palenia tytoniu i rozniecanie ognia.
3. Przechodzenia, przejazdu lub przeganiania zwierząt przez las poza przejściami i drogami oznakowanymi.
4. Wjeżdżania pojazdami mechanicznymi do lasu i parkowania pojazdów w terenach leśnych.
5. Biwakowania i plażowania.
6. Wpuszczania psów i innych zwierząt.
7. Wyrzucania śmieci, gruzu oraz zanieczyszczania terenów leśnych w inny sposób.

§ 10


Zabrania się bez uzyskania zezwolenia Dyrektora Urzędu Morskiego w Słupsku:
1. Dokonywania wyrębu drzew i krzewów, karczowania pni, obcinania gałęzi oraz wyrywania korzeni drzew i krzewów.
2. Wydobywania żywicy i soków z drzew i krzewów.
3. Zbierania gałęzi, chrustu, kory, wiórów, darni, trawy, wrzosu, mchu, ściółki, szyszek, grzybów, jagód, owoców, ziół i innych użytków leśnych.
4. Pasania zwierząt gospodarskich.
5. Wydobywania piasku, żwiru, gliny, marglu, kamieni, torfu i innych kopalin.
6. Polowania.

IV Postanowienia końcowe
§ 11


1. Osobom naruszającym przepisy porządkowe niniejszego zarządzenia mogą być wymierzana kara pieniężna w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 21 marca 1991 roku o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz.U. z 2003 roku Nr 153, poz. 1502 i Dz.U.170 poz. 1652).
2. Kary wymierzają - na podstawie imiennego upoważnienia - uprawnieni pracownicy Urzędu Morskiego w Słupsku.
3. Na żądanie osoby ukaranej, pracownicy wymienieni w ust. 2 powinni okazać legitymację służbową i upoważnienie do wymierzania kar.

§ 13


Traci moc zarządzenie porządkowe Nr 2/93 Dyrektora Urzędu Morskiego w Słupsku z dnia 15 czerwca 1993 roku w sprawie określenia wymogów zabezpieczenia brzegu morskiego, wydm nadmorskich i zalesień ochronnych w nadbrzeżnym pasie technicznym (Dz.Urz. Woj. Słupskiego Nr 14, poz. 140; Dz.Urz. Woj. Koszalińskiego Nr 19, poz. 183, zm. Dz.Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 1999 r. Nr 16, poz. 215).

§ 14


Zarządzenie podlega ogłoszeniu w Dziennikach Urzędowych Województw: Pomorskiego i Zachodniopomorskiego i wchodzi w życie w dniu 1 kwietnia 2004 roku. Dyrektor Urzędu Morskiego w Słupsku

z up. Henryk Kowalski
Z-ca Dyrektora ds. Inspekcji Morskiej

Informacje dla turystów

Sezon letni

Letnia kanikuła to czas wypoczynku wielu tysięcy ludzi, Twojego też. Nie ma chyba nic przyjemniejszego niż wygrzewanie się na czystej plaży i zażywanie kąpieli w morzu. O wygodę i atrakcje dla wczasowiczów dbają gminy nadmorskie. To one we współpracy ze służbami Urzędu Morskiego w Słupsku przygotowują tereny na przyjęcie letników. Organizują imprezy sportowe, kulturalne, wprowadzają usługi handlowe i inne, które ułatwiają i uprzyjemniają pobyt każdemu plażowiczowi.

Aby gospodarowanie terenami plaż i przyległymi do nich, było przeprowadzane w zgodzie z przepisami obowiązującymi zarówno gminy jak i Urząd Morski zawierane są Porozumienia o wykorzystywaniu w sezonie letnim terenów nadmorskich.

Odpowiedzialność za przebieg sezonu letniego ponoszą gminy. One też ponoszą koszty związane z utrzymaniem porządku i usuwaniem szkód wynikłych często z bezmyślności plażowiczów. Dlatego też zanim wydepczesz roślinność na wydmie, spalisz płotek z chrustu i zostawisz stertę śmieci, pomyśl ile osób dbało o Ciebie i Twoje bezpieczeństwo. Pozostaw po sobie miłe wrażenie, a z pewnością będziesz oczekiwanym gościem.


Zasady postępowania

Inspektorat Ochrony Wybrzeża Urzędu Morskiego w Słupsku prosi o zapoznanie się z problematyką ochrony wybrzeża, licząc na zainteresowanie i przychylność.

Korzystając z uroków wybrzeża morskiego pamiętaj, że plaże i wydmy wraz z przyległym lasem stanowią strefę bezpośredniego zagrożenia przez żywioł morski i są naturalną barierą powstrzymującą niszczącą siłę fal i wiatrów sztormowych. Czyste powietrze, zdrowy klimat i piękne krajobrazy stanowią walory tego regionu. Najważniejszym elementem zapobiegającym niszczącym siłom wody i wiatru jest tu wszelka roślinność. Ze względu na ogromne zniszczenie i niską odporność biologiczną podlega ona ochronie.

Starajmy się zatem przestrzegać następujących zasad:

  • przechodzić na plaże tylko wyznaczonymi przejściami;
  • nie plażować i biwakować na wydmach i klifach, i nie wchodzić na zbocza oraz nie wpuszczać tam zwierząt domowych;
  • nie niszczyć roślinności;
  • nie rozpalać ognisk na plaży i w lesie;
  • nie kopać dołów na plaży w bezpośrednim sąsiedztwie wydmy lub klifu;
  • nie niszczyć umocnień wydmowych przez wybieranie z nich faszyny i chrustu, jak na zdjęciu obok;
  • nie niszczyć budowli hydrotechnicznych, tablic informacyjno-ostrzegawczych, ogrodzeń ochronnych i upraw leśnych.

Wierzymy, że działalność Urzędu Morskiego zmierzająca do utrzymania brzegów morskich w jak najlepszym stanie, spotka się z pełnym zrozumieniem ze strony całego społeczeństwa, a powyższe zasady wpajane będą wszystkim już od dziecka. Liczymy więc, że takie sytuacje jak na zdjęciu, więcej się nie zdarzą i nie będzie potrzeby zamykania przejść na plaże na cztery spusty przed niesfornymi plażowiczami.

Na polskim wybrzeżu występuje wiele gatunków roślin prawnie chronionych, obejrzyj je i chroń razem z nami. W przybrzeżnych zaroślach, na wydmach i w lasach występują oprócz roślin, również zwierzęta i owady, zarówno pożyteczne, jak i niebezpieczne dla człowieka - kleszcze i żmije. Omijaj je, a unikniesz kłopotów.

Pracownicy funkcyjni posiadają uprawnienia do nakładania mandatów i decyzji administracyjnych za wykroczenia przeciwko ochronie wybrzeża i środowiska, zgodnie z zarządzeniem porządkowym Dyrektora Urzędu Morskiego w Słupsku Nr 1/2004 z dnia 21.01.2004 r. Współpracujemy również w tej mierze i jesteśmy wspomagani przez Straż Graniczną i służby ochrony przyrody.